Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu Başkanı Mesut Çakmak'tan Buğday Uyarısı: Kalite Sorunu ve İhracat Engelleri Sektörü Zorluyor

"24 milyon tonluk rekolte bekliyoruz"

Hasadın yaklaşık iki ay önce başladığını ifade eden Çakmak, Türkiye genelinde hasadın yüzde 75-80 seviyelerine ulaştığını belirtti.

Bu yıl TUSAF olarak yaklaşık 24 milyon tonluk buğday rekoltesi öngördüklerini dile getiren Çakmak, hasadın ağırlıklı olarak Kayseri, Sivas ve Doğu Anadolu bölgelerinde devam ettiğini söyledi.

Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) şu ana kadar yaklaşık 10,5 milyon ton hububat teslim edildiğini aktaran Çakmak, hasat tamamlandığında bu miktarın 12,5-13 milyon tona ulaşmasını beklediklerini kaydetti.

"Türkiye'nin buğday sıkıntısı yok"

24 milyon tonluk üretimin Türkiye'nin iç tüketimini rahatlıkla karşılayacağını vurgulayan Çakmak, ekmeklik ve makarnalık buğday üretiminin ülke ihtiyacını fazlasıyla karşıladığını söyledi.

Ülkede buğday arzı açısından herhangi bir sorun bulunmadığını ifade eden Çakmak, asıl problemin kaliteli buğday temininde yaşandığını belirtti.

"Kaliteli buğday bulmakta zorlanıyoruz"

Bu yıl kalite sorununun ön plana çıktığını dile getiren Çakmak, un sanayicilerinin kaliteli buğdayı temin etmek için TMO'nun açıkladığı fiyatların üzerinde alım yapmak zorunda kaldığını söyledi.

TMO'nun açıkladığı alım fiyatlarının üzerine çıkıldığını belirten Çakmak, kaliteli buğdayın 17 bin 500 ile 19 bin lira arasında alındığını ifade etti.

Sanayicilerin kaliteli un üretebilmek için yüksek kaliteli buğdaya ihtiyaç duyduğunu belirten Çakmak, tüccarın da kaliteli ürünü elinde tutmayı tercih ettiğini söyledi.

"Una yüzde 10-15 zam yaptık, yeni artış kaçınılmaz"

Artan buğday maliyetlerinin un fiyatlarına da yansıdığını belirten Çakmak, sektörün bugüne kadar una yaklaşık yüzde 10-15 oranında zam yaptığını söyledi.

Piyasa şartlarının aynı şekilde devam etmesi halinde önümüzdeki dönemde una bir yüzde 10-15'lik artışın daha gündeme gelebileceğini ifade eden Çakmak, bunun tamamen piyasadaki buğday arzı ve fiyat hareketlerine bağlı olduğunu kaydetti.

"Çiftçi kaliteli ürünü satmıyor"

Hasadın önemli bölümünün tamamlanmasına rağmen piyasaya yeterince kaliteli ürün inmediğini belirten Çakmak, birçok üreticinin yalnızca borçlarını karşılayacak kadar ürün sattığını, geri kalan kaliteli buğdayı ise depolarında beklettiğini söyledi.

Türkiye'de miktar açısından sorun bulunmadığını yineleyen Çakmak, kalite sıkıntısının ise önümüzdeki dönemde sektörün en önemli gündem maddesi olacağını dile getirdi.

İhracat serbest bırakıldı ancak sektör temkinli

Ekmeklik buğday ihracatının serbest bırakılmasını da değerlendiren Çakmak, mevcut fiyatlarla ihracatın rekabetçi olmadığını söyledi.

Türkiye'de kaliteli buğdayın ton fiyatının yaklaşık 18 bin lira, bunun da döviz bazında 370-380 dolar seviyesine denk geldiğini belirten Çakmak, buna karşın dünya piyasalarında buğday fiyatlarının 250-280 dolar bandında bulunduğunu ifade etti.

Bu nedenle Türk buğdayının mevcut maliyetlerle uluslararası pazarlarda rekabet etmekte zorlandığını söyledi.

"Yeni uygulamalar ihracatı zorlaştırıyor"

Çakmak, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında faaliyet gösteren un sanayicilerinin yeni düzenlemeler nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşadığını belirtti.

Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından uygulamaya alınan bazı ithalat denetimlerinin sektör açısından önemli sorunlar oluşturduğunu ifade eden Çakmak, uygun bulunmayan ürünlerin yükleme limanına geri gönderilmesi zorunluluğunun ticareti zorlaştırdığını söyledi.

"Ağustos ayında un ihracatı yüzde 50 düşebilir"

Temmuz ayında Türkiye'nin 195 bin 315 ton un ihracatı gerçekleştirdiğini açıklayan Çakmak, ağustos ayında ise sektörün önünü görememesi nedeniyle ihracatta ciddi düşüş beklediklerini söyledi.

Un sanayicisinin hangi fiyatla buğday temin edeceğini ve hangi maliyetle ihracat yapacağını öngöremediğini belirten Çakmak, bu belirsizlik nedeniyle Ağustos ayında un ihracatının yaklaşık yüzde 50 azalabileceğini ifade etti.

"Yüksek proteinli buğday ithalatı açılmalı"

Kaliteli buğday ihtiyacının karşılanabilmesi için çözüm önerisini de paylaşan Çakmak, yüksek proteinli buğday ithalatına kontrollü şekilde izin verilmesi gerektiğini söyledi.

Devletin özellikle Dahilde İşleme Rejimi kapsamında sektörün önünü açacak adımlar atmasının ihracatın sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını belirten Çakmak, uluslararası piyasalara uygun fiyat ve tedarik politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çakmak, Türkiye'nin buğday üretimi bakımından güçlü bir konumda bulunduğunu ancak kalite odaklı politikalar geliştirilmesi ve ihracatçıların önünü görebileceği istikrarlı bir sistem oluşturulmasının sektör açısından kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi.